Proefschriften Verpleegkunde

• Geestelijke gezondheidszorg

• Ja

Agressie is een groot probleem binnen de psychiatrie. Het doel van dit proefschrift is bijdragen aan de huidige kennis over agressie in de psychiatrie met klinisch relevante resultaten. Het proefschrift omvat vijf verschillende onderzoeken met drie overkoepelende thema’s: preventie, epidemiologie en behandeling.
We onderzochten veelvoorkomende gedragsveranderingen voorafgaand aan agressie in de kinderpsychiatrie. 16 zogenoemde waarschuwingssignalen werden gevonden, waarvan ‘onrust’, ‘niet luisteren’ en ‘boos’ het vaakst voorkwamen. In de adolescenten- en volwassen psychiatrie evalueerden we een instrument (de Kennedy As V) waarmee verpleegkundigen het risico op agressie kunnen inschatten. Het instrument blijkt bruikbaar in de praktijk. De interbeoordelaarsbetrouwbaarheid, dat is de overeenstemming tussen verpleegkundigen, was redelijk goed.
We vonden dat ongeveer 1 op de 5 patiënten met een psychotische stoornis ooit iemand heeft aangevallen. De jaarlijkse incidentie van agressie in deze groep is ongeveer 2%. Symptomen zoals impulsiviteit, opwinding en gebrek aan samenwerking verhogen het risico op agressie. Een trauma in de kindertijd verhoogt ook het risico op agressie.
Antipsychotica kunnen agressie verminderen bij patiënten met een psychotische stoornis. Niet alle antipsychotica zijn daar echter even effectief in. Atypische antipsychotica, vooral clozapine, zijn het meest effectief. Waar clozapine vooral geschikt is voor patiënten die langer ziek zijn, kan amisulpride helpen tegen agressie bij patiënten met een eerste psychose.
Agressie is een complex begrip en meer onderzoek is nodig. Dit proefschrift levert een praktische bijdrage aan het begrijpen, signaleren en behandelen van agressie binnen de psychiatrie.