Proefschriften Verpleegkunde

• Verpleegkundig beleid
• Leiderschap

• Ja

1 Wat is de vraagstelling van je proefschrift?

De zorgsector kampt met een groot tekort aan verpleegkundigen, een hoge werkdruk en een toenemende zorgvraag. Veel verpleegkundigen overwegen het beroep te verlaten, waardoor de druk op de zorg nog verder toeneemt. Discussies over betere arbeidsomstandigheden en zeggenschap worden dan ook urgenter. Dit proefschrift richt zich op de vraag hoe we de werkomgeving van verpleegkundigen zó kunnen inrichten, dat zij met plezier en in de volle breedte van hun rol kunnen bijdragen aan goede en toekomstbestendige zorg.

2 Wat zijn je belangrijkste bevindingen?

Mijn promotieonderzoek bestaat uit kwalitatieve studies, een literatuurstudie en een kwantitatieve studie. Uit het onderzoek blijkt dat de werkomgeving van verpleegkundigen een complex geheel is waarin alles met elkaar samenhangt. Elementen zoals organisatiestructuren, cultuur, identiteit, leiderschap en samenwerking kunnen niet los van elkaar worden veranderd of verbeterd. Ze vormen samen het geheel waarin verpleegkundigen werken en zich ontwikkelen. Als we verpleegkundigen optimaal willen inzetten, bijvoorbeeld via gedifferentieerd werken, moet het hele systeem veranderd worden.

Dit proefschrift laat zien dat verpleegkundigen baat hebben bij verbeteringen in hun werkomgeving, zoals betere samenwerking met artsen of meer betrokkenheid bij ziekenhuisbreed beleid. Toch leiden die afzonderlijk niet vanzelf tot minder uitstroom. Ongeveer een kwart van de verpleegkundigen overweegt de organisatie te verlaten. Dit laat zien dat losse verbeteringen weliswaar belangrijk zijn, maar niet genoeg. Om verpleegkundigen écht te behouden moet het hele systeem meebewegen.

In veel ziekenhuizen wordt gewerkt aan gedifferentieerd werken, bijvoorbeeld door de invoering van de rol van regieverpleegkundige. Daarmee willen ze beter aansluiten bij verschillen tussen verpleegkundigen in verpleegkundige opleidingen, ervaring en ambitie. In theorie geeft dit verpleegkundigen ruimte voor ontwikkeling en invloed op hun werk. Maar in de praktijk blijkt dat de invoering hiervan vaak gepaard gaat met onduidelijkheid, frustratie en weerstand.
Verpleegkundigen weten niet altijd wat de nieuwe rollen betekenen en welke verantwoordelijkheden daarbij horen. Verpleegkundigen willen graag bijdragen aan betere zorg, maar worden vaak belemmerd door hoge werkdruk, regels en onduidelijke structuren. Ze voelen zich niet altijd veilig genoeg om ideeën te delen of problemen te signaleren. Zonder een duidelijke visie, voldoende ruimte en goede ondersteuning is het moeilijk om nieuwe rollen inhoud te geven.

3 Wat betekent dit voor de praktijk?

Verpleegkundigen zijn sleutelspelers in verandering. De praktijk vraagt om een verandering van hoe we kijken naar verpleegkundigen en hun werkomgeving. Verpleegkundigen worden nog vaak gezien als uitvoerders aan het bed, terwijl hun werk en invloed veel breder zijn, bijvoorbeeld in onderwijs, beleid, bestuur en in de politiek. Organisaties moeten deze brede rol erkennen en ondersteunen.
Dat begint bij voldoende middelen, ontwikkelkansen, duidelijke structuren en zeggenschap. Leidinggevenden spelen hierin een cruciale rol: hun steun en visie op het verpleegkundig vak maken het verschil. Verpleegkundigen moeten de ruimte krijgen om te groeien in nieuwe rollen en zich zekerder voelen in hun positie.
Ook opleidingen kunnen daarin bijdragen: door studenten al vroeg te leren dat ze invloed mogen én kunnen uitoefenen. Zo bouwen we samen aan een werkomgeving waarin verpleegkundigen zich nog verder ontwikkelen tot sterke, veelzijdige professionals die meewerken aan duurzame verandering en toekomstbestendige zorg.

• Uploading his/her dissertation and additional information the author agrees with publication on this website. The author should in advance obtain permission from any other copyright holders for publication on this site.